{{weatherData.name}} {{weatherData.weather.main}} C {{weatherData.main.temp}}
|

نفقه به صورت کلی عبارت است از نیاز های متعارف و متناسب با وضعیت زنان که مواری همچون خوراک، پوشاک،‌ مسکن و .. را در بر می گیرد. در ادامه به بررسی جزئیات مربوط به این موضوع و همچنین نگاه قانون و حقوق به آن خواهیم پرداخت.

 نفقه چیست؟

نفقه به صورت کلی عبارت است از نیاز های متعارف و متناسب با وضعیت زنان که مواری همچون خوراک، پوشاک،‌ مسکن و .. را در بر می گیرد. در ادامه به بررسی جزئیات مربوط به این موضوع و همچنین نگاه قانون و حقوق به آن خواهیم پرداخت.

نکته: بخش عمده ای از مطالب این محتوا قوانین حقوقی و بند های قانونی بوده که قابل تغییر نمی باشند. لذا کپی نیز محسوب نمی شوند.

 نفقه چیست؟

بر طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی:

"نفقه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن می باشد. مانند مسکن، پوشاک، غذا، اثاثیه منزل و هزینه های درمان و حتی خادم البته در صورتی که زن عادت به داشتن خادم داشته باشد و یا به واسطه مریضی نیاز به آن داشته باشد. موارد ذکر شده در این ماده حصری نبوده و به عنوان مثال ذکر شده اند. قاعده کلی این است که حقوق زوجه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با شآن زن است. از ملاک های مهم کارشناس برای تعیین حقوق زوجه نیازهای زوجه و شان او می باشد."

 

نحوه محاسبه نفقه زن

هنگامی که زن به دادگاه یا شورای حل اختلاف مراجعه کرده و  اقامه دعوای مطالبه نفقه کرده به عبارتی می خواهد که حقش به او پرداخته شود، سوال مهمی که ممکن است ایجاد شود این است کهد این مبلغ پرداختی به زن چقدر بوده و نحوه محاسبه آن چگونه است؟ یافتن پاسخ این سوال نیازمند ارائه توضیحی در مورد محاسبه میزان نفقه زن می باشد.

  • در برخی مواقع زن و مرد با یکدیگر به توافق می رسند که مبلغ نفقه زن چقدر باشد. در چنین شرایطی دادگاه نقشی در محاسبه میزان نفقه زن نخواهد داشت
  •   اگر چنانچه زن و مرد نتوانند بر سر میزان نفقه زن به تفاهم برسند، لازم است تا دادگاه میزان نفقه زن را محاسبه کند. در چنین شرایطی ممکن است قاضی به درخواست زن و یا مرد، پرونده میزان نفقه زن را با صدور قرار کارشناسی به کارشناس تعیین نفقه ارجاع دهد. در نتیجه کارشناس دادگاه میزان نفقه زن را محاسبه کرده و به قاضی اعلام می کند.

معیارهای محاسبه میزان نفقه زن توسط کارشناس کدام اند؟

محاسبه نفقه هم با توجه به:

  • سن زن
  •  میزان تحصیلات
  • شغل و شأن خانوادگی او ، در چنین شرایطی میزان نفقه به لحاظ عرفی و مسائلی از این دست، توسط کارشناس تعیین  شده و حکم پرداخت آن نیز توسط دادگاه صادر می گردد.

 

در چه صورتی به زن نفقه تعلق نمیگیرد؟

در این خصوص که در چه مواردی نفقه به زن تعلق نمی گیرد، ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی اینگونه بیان می‌کند:

"هر گاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود. در نتیجه می توان گفت با تکیه بر فرض مذکور پرداخت و تامین نفقه توسط مرد منوط و مشروط به ادای وظایف خاص و عام زناشویی نسبت به مرد است و چنانچه زن از انجام این تکلیف شرعی و قانونی خود نسبت به همسرش خودداری کند، نفقه به وی تعلق نخواهد گرفت. اما این امتناع از انجام وظایف زناشویی نباید به واسطه مانع مشروع و موجه باشد؛ این موضوع بدان معنا است که به عنوان مثال، چنانچه زن به واسطه بیماری یا شرایط خاص نتواند از همسرش تمکین کند، در آن مدت نیز حق نفقه وی از بین نخواهد رفت و همچنان مستحق نفقه خواهد بود."

 

 

مجازات عدم تمکین زن از شوهر

قبل از پرداختن به این موضوع لازم به ذکر است که عدم تمکین از سوی زن، جرم محسوب نمی‌شود تا بتوان برای آن مجازات تعیین کرد. لذا بهتر است به جای واژه مجازات، از عبارت آثار حقوقی عدم تمکین زن از شوهر استفاده شود. با توجه به همین معیار در ادامه آثار حقوقی عدم تمکین زن از شوهر بیان شده است:

  • چنانچه زن بدون مانع مشروع از تمکین در برابر شوهر امتناع بورزد، از حق دریافت نفقه محروم خواهد شد
  • در صورت عدم تمکین زن از شوهر، وی از برخی حقوق مالی بعد از طلاق نیز محروم خواهد شد.  حقوقی مانند اجرت المثل ایام زوجیت و تنصیف اموال و دارایی های مرد پس از طلاق
  • مرد با گذشت مدت زمانی از عدم تمکین غیر موجه همسرش، می تواند به دادگاه مراجعه کرده و حکم ازدواج مجدد بگیرد

 

نفقه در دوران عقد به چه صورت است؟

تا کنون دانستیم که میان حق نفقه و تمکین زن از مرد رابطه ای دو طرفه برقرار است. بدین معنی که این حق  منوط به تمکین از مرد می باشد. در چنین شرایطی ممکن است این سوالات مطرح شود:

  1. حق نفقه زن در دوران عقد به چه شکل است؟
  2.  آیا در دوران عقد نفقه به زن تعلق می گیرد یا خیر؟

با توجه به اهمیت این موضوع و اختلاف نظرات در خصوص پرداخت این حق زن در دوران عقد و وجود سوالاتی از این دست، در ادامه به بررسی این موضوع از جنبه های مختلف پرداخته شده است.

نفقه

پاسخ به این سوالات را می توان از دو دیدگاه زیر بررسی کرد:

  1. از دیدگاه عرف

موضوع نفقه در دوران عقد از دیدگاه عرف در مناطق مختلف ایران متفاوت می باشد. در برخی مناطق خصوصا  مناطق روستایی، تا قبل از برقراری مراسم عروسی و به عبارتی قبل از رفتن رسمی زن به خانه شوهر، پرداخت نفقه زوجه در دوران عقد از جانب شوهر رایج نیست. همچنین لازم به ذکر است که زن در اغلب موارد نیازی به اذن و اجازه مرد خود نداشته و همانند سابق امور دختر توسط پدرش اداره می شود. رایج ترین شرایط پرداخت این حق در دوران عقد به این شکل است که نصفی از مخارج دختر به عهده پدر و نصف دیگر آن به عهده همسر می باشد. همچنین در چنین شرایطی معاشرت و نزدیکی زوجین بدون از دست دادن باکرگی دختر مورد قبول خانواده ها است.

  1. از دیدگاه حقوقی و قضایی

از دید قانون گذار و روال رایج و معمول محاکم که در حال حاضر مبنا بوده و روابط زوجین در دوران عقد بر این اساس تعیین می گردد:

"به محض جاری شدن خطبه عقد و امضاء سند ازدواج توسط زوجین، حقوق و تکالیف قانونی در این ارتباط حاکم و جاری می گردد. در این خصوص در ماده 1102 قانون مدنی در فصل هشتم در بحث حقوق و تکالیف زوجین نسبت به یکدیگر بیان شده است."

با توجه به اینکه در دوران عقد، اصولا زن و مرد در یک منزل مشترک سکونت ندارند و همچنین رابطه زناشویی نیز تا قبل از ازدواج رسمی رایج نیست، برخی بر این عقیده اندکه نفقه زن تنها بعد از ازدواج به وی تعلق می گیرد و قبل از آن یعنی دوران عقد نفقه ای پرداخت نمی گردد. اما باید گفت چنین ادعایی قابل پذیرش نمی باشد. چرا که  چرا که بر اساس ماده 1102 قانون مدنی این گونه بیان شده:

" همین که نکاح به طور صحت واقع شد ، روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار می شود " .

 

شکایت نفقه

در صورت بروز عدم پرداخت نفقه توسط مرد، زن دادخواست خود را در یک برگ عادی نوشته و آن را به دادگاه ارائه می‎کند. با این روال، خیلی سریع به شکایت وی خیلی سریع رسیدگی می شود. در نتیجه مرد محکوم و ملزم به پرداخت حق زن خواهد شد. در این حالت چنانچه مرد از پرداخت امتناع ورزد، به زندان اعزام می‌شود. همچنین لازم به ذکر است که طبق قانون نفقه مربوط به زمان حال از طریق کیفری قابل مطالبه بوده و نفقه مربوط به گذشته با ارائه دادخواست حقوقی قابل پرداخت می باشد.

ماده ۶۴۲ این چنین بیان می‌کند:

هر کس با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع نماید، دادگاه او را از سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می نماید.

لازم به ذکر است که فرم دادخواست و شکایت نفقه زن را می‌توان از واحد مربوطه هر دادگستری دریافت نمود. توصیه می شود تنظیم دادخواست با مشورت وکلا و کار‌شناسان حقوقی یا اهل فن انجام شود. پیشنهاد ما مراجعه به سایت وکیل دادفر https://vakildadfar.com/ می باشد. بدین ترتیب از بروز اشتباه در تنظیم دادخواست و یا در اثنای ثبت دادخواست و دادرسی جلوگیری خواهد شد. در ادامه نمونه ای از برگه دادخواست مطالبه نفقه آورده شده است.

نمونه برگه دادخواست مطالبه نفقه:

 

بعد از ارائه این دادخواست به دادگاه خانواده تشکیل جلسه رسیدگی، موضوع و دلایل هر دو طرف توسط قاضی دادگاه بررسی شده و در صورت استحققاق زن، میزان حق او با در نظر گرفتن شرایط و نیازهای متعارف و عندالزوم تعیین شده و دادگاه شوهر را ملزم و محکوم به پرداخت آن خواهد کرد.

نفقه فرزند بعد از طلاق به چه صورت است؟

مبلغ نفقه فرزند را دادگاه خانواده با توجه به وضعیت فرزند از نظر موقعیت اجتماعی، شرایط سنی، نیاز های روزمره و ... تعیین می‌کند.

نکته1: چنانچه در شروط ضمن عقد ذکر شده باشد که در صورت واگذاری حضانت فرزند به مادر تأمین مخارج او با مادر است، پدر موظف به پرداخت نفقه کودک نخواهد بود.

نکته2: چنانچه مادری به صورت داوطلبانه هزینه های زندگی فرزندش را برای مدتی تأمین کند، به معنای وظیفه او نسبت به این عمل نبوده و  او می تواند هر زمان که خواست پرداخت نفقه کودک را از پدرش درخواست نماید.

نکته2: اگر چنانچه که پدری فوت کرده باشد، حضانت فرزند با مادر خواهد بود. اما در این حالت پدربزرگ پدری وظیفه دارد تا مخارج زندگی کودک را تأمین نماید.

نفقه به صورت کلی عبارت است از نیاز های متعارف و متناسب با وضعیت زنان که مواری همچون خوراک، پوشاک،‌ مسکن و .. را در بر می گیرد. در ادامه به بررسی جزئیات مربوط به این موضوع و همچنین نگاه قانون و حقوق به آن خواهیم پرداخت.

نکته: بخش عمده ای از مطالب این محتوا قوانین حقوقی و بند های قانونی بوده که قابل تغییر نمی باشند. لذا کپی نیز محسوب نمی شوند.

 

 نفقه چیست؟

بر طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی:

"نفقه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن می باشد. مانند مسکن، پوشاک، غذا، اثاثیه منزل و هزینه های درمان و حتی خادم البته در صورتی که زن عادت به داشتن خادم داشته باشد و یا به واسطه مریضی نیاز به آن داشته باشد. موارد ذکر شده در این ماده حصری نبوده و به عنوان مثال ذکر شده اند. قاعده کلی این است که حقوق زوجه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با شآن زن است. از ملاک های مهم کارشناس برای تعیین حقوق زوجه نیازهای زوجه و شان او می باشد."

نفقه

نحوه محاسبه نفقه زن

هنگامی که زن به دادگاه یا شورای حل اختلاف مراجعه کرده و  اقامه دعوای مطالبه نفقه کرده به عبارتی می خواهد که حقش به او پرداخته شود، سوال مهمی که ممکن است ایجاد شود این است کهد این مبلغ پرداختی به زن چقدر بوده و نحوه محاسبه آن چگونه است؟ یافتن پاسخ این سوال نیازمند ارائه توضیحی در مورد محاسبه میزان نفقه زن می باشد.

  • در برخی مواقع زن و مرد با یکدیگر به توافق می رسند که مبلغ نفقه زن چقدر باشد. در چنین شرایطی دادگاه نقشی در محاسبه میزان نفقه زن نخواهد داشت
  •   اگر چنانچه زن و مرد نتوانند بر سر میزان نفقه زن به تفاهم برسند، لازم است تا دادگاه میزان نفقه زن را محاسبه کند. در چنین شرایطی ممکن است قاضی به درخواست زن و یا مرد، پرونده میزان نفقه زن را با صدور قرار کارشناسی به کارشناس تعیین نفقه ارجاع دهد. در نتیجه کارشناس دادگاه میزان نفقه زن را محاسبه کرده و به قاضی اعلام می کند.

معیارهای محاسبه میزان نفقه زن توسط کارشناس کدام اند؟

محاسبه نفقه هم با توجه به:

  • سن زن
  •  میزان تحصیلات
  • شغل و شأن خانوادگی او ، در چنین شرایطی میزان نفقه به لحاظ عرفی و مسائلی از این دست، توسط کارشناس تعیین  شده و حکم پرداخت آن نیز توسط دادگاه صادر می گردد

 

در چه صورتی به زن نفقه تعلق نمیگیرد؟

در این خصوص که در چه مواردی نفقه به زن تعلق نمی گیرد، ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی اینگونه بیان می‌کند:

"هر گاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود. در نتیجه می توان گفت با تکیه بر فرض مذکور پرداخت و تامین نفقه توسط مرد منوط و مشروط به ادای وظایف خاص و عام زناشویی نسبت به مرد است و چنانچه زن از انجام این تکلیف شرعی و قانونی خود نسبت به همسرش خودداری کند، نفقه به وی تعلق نخواهد گرفت. اما این امتناع از انجام وظایف زناشویی نباید به واسطه مانع مشروع و موجه باشد؛ این موضوع بدان معنا است که به عنوان مثال، چنانچه زن به واسطه بیماری یا شرایط خاص نتواند از همسرش تمکین کند، در آن مدت نیز حق نفقه وی از بین نخواهد رفت و همچنان مستحق نفقه خواهد بود."

 

مجازات عدم تمکین زن از شوهر

قبل از پرداختن به این موضوع لازم به ذکر است که عدم تمکین از سوی زن، جرم محسوب نمی‌شود تا بتوان برای آن مجازات تعیین کرد. لذا بهتر است به جای واژه مجازات، از عبارت آثار حقوقی عدم تمکین زن از شوهر استفاده شود. با توجه به همین معیار در ادامه آثار حقوقی عدم تمکین زن از شوهر بیان شده است:

  • چنانچه زن بدون مانع مشروع از تمکین در برابر شوهر امتناع بورزد، از حق دریافت نفقه محروم خواهد شد
  • در صورت عدم تمکین زن از شوهر، وی از برخی حقوق مالی بعد از طلاق نیز محروم خواهد شد.  حقوقی مانند اجرت المثل ایام زوجیت و تنصیف اموال و دارایی های مرد پس از طلاق
  • مرد با گذشت مدت زمانی از عدم تمکین غیر موجه همسرش، می تواند به دادگاه مراجعه کرده و حکم ازدواج مجدد بگیرد

نفقه در دوران عقد به چه صورت است؟

تا کنون دانستیم که میان حق نفقه و تمکین زن از مرد رابطه ای دو طرفه برقرار است. بدین معنی که این حق  منوط به تمکین از مرد می باشد. در چنین شرایطی ممکن است این سوالات مطرح شود:

  1. حق نفقه زن در دوران عقد به چه شکل است؟
  2.  آیا در دوران عقد نفقه به زن تعلق می گیرد یا خیر؟

با توجه به اهمیت این موضوع و اختلاف نظرات در خصوص پرداخت این حق زن در دوران عقد و وجود سوالاتی از این دست، در ادامه به بررسی این موضوع از جنبه های مختلف پرداخته شده است.

 

پاسخ به این سوالات را می توان از دو دیدگاه زیر بررسی کرد:

  1. از دیدگاه عرف

موضوع نفقه در دوران عقد از دیدگاه عرف در مناطق مختلف ایران متفاوت می باشد. در برخی مناطق خصوصا  مناطق روستایی، تا قبل از برقراری مراسم عروسی و به عبارتی قبل از رفتن رسمی زن به خانه شوهر، پرداخت نفقه زوجه در دوران عقد از جانب شوهر رایج نیست. همچنین لازم به ذکر است که زن در اغلب موارد نیازی به اذن و اجازه مرد خود نداشته و همانند سابق امور دختر توسط پدرش اداره می شود. رایج ترین شرایط پرداخت این حق در دوران عقد به این شکل است که نصفی از مخارج دختر به عهده پدر و نصف دیگر آن به عهده همسر می باشد. همچنین در چنین شرایطی معاشرت و نزدیکی زوجین بدون از دست دادن باکرگی دختر مورد قبول خانواده ها است.

  1. از دیدگاه حقوقی و قضایی

از دید قانون گذار و روال رایج و معمول محاکم که در حال حاضر مبنا بوده و روابط زوجین در دوران عقد بر این اساس تعیین می گردد:

"به محض جاری شدن خطبه عقد و امضاء سند ازدواج توسط زوجین، حقوق و تکالیف قانونی در این ارتباط حاکم و جاری می گردد. در این خصوص در ماده 1102 قانون مدنی در فصل هشتم در بحث حقوق و تکالیف زوجین نسبت به یکدیگر بیان شده است."

با توجه به اینکه در دوران عقد، اصولا زن و مرد در یک منزل مشترک سکونت ندارند و همچنین رابطه زناشویی نیز تا قبل از ازدواج رسمی رایج نیست، برخی بر این عقیده اندکه نفقه زن تنها بعد از ازدواج به وی تعلق می گیرد و قبل از آن یعنی دوران عقد نفقه ای پرداخت نمی گردد. اما باید گفت چنین ادعایی قابل پذیرش نمی باشد. چرا که  چرا که بر اساس ماده 1102 قانون مدنی این گونه بیان شده:

" همین که نکاح به طور صحت واقع شد ، روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار می شود " .

 

شکایت نفقه

در صورت بروز عدم پرداخت نفقه توسط مرد، زن دادخواست خود را در یک برگ عادی نوشته و آن را به دادگاه ارائه می‎کند. با این روال، خیلی سریع به شکایت وی خیلی سریع رسیدگی می شود. در نتیجه مرد محکوم و ملزم به پرداخت حق زن خواهد شد. در این حالت چنانچه مرد از پرداخت امتناع ورزد، به زندان اعزام می‌شود. همچنین لازم به ذکر است که طبق قانون نفقه مربوط به زمان حال از طریق کیفری قابل مطالبه بوده و نفقه مربوط به گذشته با ارائه دادخواست حقوقی قابل پرداخت می باشد.

ماده ۶۴۲ این چنین بیان می‌کند:

هر کس با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد یا از تأدیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع نماید، دادگاه او را از سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می نماید.

لازم به ذکر است که فرم دادخواست و شکایت نفقه زن را می‌توان از واحد مربوطه هر دادگستری دریافت نمود. توصیه می شود تنظیم دادخواست با مشورت وکلا و کار‌شناسان حقوقی یا اهل فن انجام شود. پیشنهاد ما مراجعه به سایت وکیل دادفر https://vakildadfar.com/ می باشد. بدین ترتیب از بروز اشتباه در تنظیم دادخواست و یا در اثنای ثبت دادخواست و دادرسی جلوگیری خواهد شد. در ادامه نمونه ای از برگه دادخواست مطالبه نفقه آورده شده است.

نمونه برگه دادخواست مطالبه نفقه

بعد از ارائه این دادخواست به دادگاه خانواده تشکیل جلسه رسیدگی، موضوع و دلایل هر دو طرف توسط قاضی دادگاه بررسی شده و در صورت استحققاق زن، میزان حق او با در نظر گرفتن شرایط و نیازهای متعارف و عندالزوم تعیین شده و دادگاه شوهر را ملزم و محکوم به پرداخت آن خواهد کرد.

نفقه فرزند بعد از طلاق به چه صورت است؟

مبلغ نفقه فرزند را دادگاه خانواده با توجه به وضعیت فرزند از نظر موقعیت اجتماعی، شرایط سنی، نیاز های روزمره و ... تعیین می‌کند.

نکته1: چنانچه در شروط ضمن عقد ذکر شده باشد که در صورت واگذاری حضانت فرزند به مادر تأمین مخارج او با مادر است، پدر موظف به پرداخت نفقه کودک نخواهد بود.

نکته2: چنانچه مادری به صورت داوطلبانه هزینه های زندگی فرزندش را برای مدتی تأمین کند، به معنای وظیفه او نسبت به این عمل نبوده و  او می تواند هر زمان که خواست پرداخت نفقه کودک را از پدرش درخواست نماید.

نکته2: اگر چنانچه که پدری فوت کرده باشد، حضانت فرزند با مادر خواهد بود. اما در این حالت پدربزرگ پدری وظیفه دارد تا مخارج زندگی کودک را تأمین نماید.

 

آنچه دیگران میخوانند
آنچه دیگران میخوانند

ارسال نظر

 

پندار اقتصادی

دیگر رسانه‌ها