{{weatherData.name}} {{weatherData.weather.main}} C {{weatherData.main.temp}}
|

برنامه های آشپزی به دلیل جذابیتی که در ذات خود دارند می توانند یکی از پربیننده ترین برنامه های تلویزیونی باشند. حال آنکه این اتفاق در تلویزیون های دنیا افتاده و برنامه های پربیننده ای در این زمینه ساخته می شود که حتی برای مخاطبان ایرانی هم دیدن آنها خالی از لطف نیست. در این زمینه می توان یکی دو برنامه شبکه BBCرا نام برد که یکی از سرآشپزان مشهور در نیم ساعت چنان پیش غذا، غذا و دسری برای خانواده اش آماده می کند که دیدن آن برای بیننده بسیار جذاب است.

برنامه های آشپزی در تلویزیون با سلیقه«فرنگی»!
به گزارش پندار آنلاین:

اما در تلویزیون ما به دلیل برخی محدودیت ها و نگاه نه چندان جدی که به این مقوله در رسانه ای چون تلویزیون وجود دارد، رویکرد برنامه های آشپزی صرفا در جهت پر کردن آنتن و تبلیغ محصولات مرتبط با غذاست. در صورتی که یکی از مهمترین شاخصه های فرهنگی در هر جامعه ای بحث غذاست که می تواند بخشی از هویت، تاریخ و فرهنگ جامعه را از طریق برنامه سازی با این مضامین به مخاطب منتقل کرد. ضمن اینکه تلویزیون در تولید و ساخت برنامه هایی درباره تاریخچه غذا و ورود برخی غذاها و خوراکی ها به کشور به نوعی کوتاهی و کم توجهی کرده و مخاطب تاریخچه غذایی را که هر روز می خورد، نمی داند. البته یکی از اتفاقات جالب و تاثیرگذار در این زمینه در برنامه «صبحی دیگر» افتاده است که روزهای دوشنبه خسرو معتضد به عنوان کارشناس تاریخ حضور پیدا کرده و از نحوه ورود برخی غذاهای فرنگی و فست فودها به کشور و تاریخچه آن سخن می گوید. ضمن اینکه در کنار غذاهای فرنگی درباره تاریخچه غذاهای ایرانی هم اطلاعات جالبی را به مخاطبان این برنامه می دهد.
اما نکته مهم این است که به دلیل همین جذابیت گروه شبکه های GEM شبکه ای را به همین منظور اختصاص داده و به صورت ۲۴ ساعت تنوع غذایی را برای مخاطبان خود در نظر گرفته است. حال آنکه این اتفاق در تلویزیون ما کمتر و به ندرت افتاده است. البته نمی توان این حقیقت را نیز نادیده گرفت که فقدان جذابیت در برنامه های آشپزی صرفا از جانب تلویزیون نیست و برنامه سازان و متولیان این امر باید نگاه جدی تری به این مقوله داشته باشند. البته در شبکه مستند ما شاهد برخی مستندها برای آشنایی با فرهنگ غذایی برخی شهرهای ایران هستیم. اما آنطور که باید به این مقوله در تلویزیون پرداخته نمی شود و یا حداقل جذابیتی ایجاد نمی کند تا بیننده با اشتیاق به تماشای آن برنامه بنشیند.
در ادامه به جایگاه برنامه های آشپزی در تلویزیون می پردازیم و اینکه تا چه حد نگاه برنامه سازان و به خصوص تلویزیون به این مقوله که بخش اعظمی از زندگی ما را تشکیل می دهد، در این باره جدی است.
***
«سیمای خانواده» و «مسابقه دستپخت» شبکه یک
اغلب شبکه های تلویزیونی در دکور برنامه های ترکیبی خود بخشی را به آشپزخانه اختصاص داده اند. از جمله شبکه یک که از سال ۱۳۷۳ تاکنون برنامه ای به نام «سیمای خانواده» روی آنتن دارد که به برند این شبکه تبدیل شده است. بخشی از این برنامه به آموزش آشپزی اختصاص دارد که با توجه به مخاطبان این برنامه که اغلب خانم ها را شامل می شود، فرد آموزش دهنده سرآشپز خانم است و اغلب در غذاهایی که آموزش می دهد تنوع غذایی را هم مدنظر داشته است. به خصوص در ماه رمضان و یا با تغییر فصل ها آموزش آشپزی هم تغییر کرده و متناسب با آن فصل غذاهایی را آموزش می دهد. اما یکی از نکات مهمی که کمتر به آن در چنین برنامه ای پرداخته می شود، آموزش غذاهای سنتی و محلی است که مطابق با فرهنگ هر شهر و قومیتی است. گرچه ممکن است برخی غذاها متناسب با ذائقه پایتخت نشین ها نباشد، اما آشنایی با فرهنگ غذایی و تاریخچه آن و خواصی که برای سلامتی فرد دارد می تواند برای هر مخاطبی جذاب باشد. نکته دیگر اینکه زمان کوتاهی که برای بخش آشپزی در چنین برنامه ای در نظر گرفته می شود، به قدری کوتاه و مختصر است که مربی ناچار است به سرعت و با حذف بخشی از کار خود آموزش را به پایان برساند و به همین دلیل خروجی خوب و جذابی برای مخاطب ندارد.
در کنار این برنامه شبکه یک نخستین مسابقه ای را به این موضوع اختصاص داده که گرچه دارای نقاط ضعف بسیاری است، اما نخستین گام در جهت جذب مخاطب است. البته این برنامه هم به دلیل برخی مسائل درگیر حواشی شده و تا حدودی مخاطبان خود را از دست داد. ضمن اینکه شیوه اجرای این مسابقه آنطور که باید برای مخاطبی که دسترسی به برنامه های آشپزی و مسابقات جذاب تری از این دست دارد، چندان جالب نیست.
***
«دستپخت های خودمانی» شبکه دو
«دست پخت های خودمانی» عنوان برنامه آشپزی شبکه دو است که پخش آن به پایان رسیده است. این برنامه با هدف ترویج سنت های ایرانی، غذاهای اصیل و مزه های از یاد رفته، فرصتی فراهم می کرد تا در کنار آموزش آشپزی و یادآوری داشته های فرهنگی، فضایی شاد برای خانواده های ایرانی رقم بخورد. یکی از نکات مثبت این برنامه حضور هنرمندان، ورزشکاران و سلبریتی ها به عنوان شرکت کننده بود که می توانست برای مخاطبان این برنامه جذاب باشد. لاله صبوری و حسین رفیعی مجریان یکی از فصل های این برنامه بودند که آن هم یکی از ویژگی های این برنامه بود. کامبیز دیرباز و روشن عجمیان هم مجریان فصل دیگری از این برنامه بودند. یکی از ویژگی های این برنامه حضور یک سرآشپز محلی در کنار کارشناس آشپزی برنامه بود که به آموزش طبخ غذاها می پرداخت. همچنین این برنامه میزبان یک متخصص تغذیه و یک کارشناس فرهنگ عامه هم بود. اتفاقی که در کمتر برنامه ای در شبکه های دیگر رخ داده بود و معمولا برنامه هایی از این دست فاقد یک کارشناس تغذیه و یا غذاهای محلی بود. اما عمر این برنامه هم کوتاه بود و در نهایت پخش آن به پایان رسید.
در کنار این برنامه شبکه دو برنامه ای به نام «عصر خانواده» دارد که آموزش آشپزی بخشی از این برنامه را تشکیل می دهد. با این حال جای یک برنامه اختصاصی آشپزی با رویکردی جدید و متفاوت در این شبکه خالی است.
***
«بهونه» و «سرآشپز» شبکه سه
یکی از برنامه های خوب آشپزی در تلویزیون «بهونه» است که سالهاست از شبکه سه پخش می شود و در مقطعی هم در تولید و پخش این برنامه وقفه ایجاد شد. سامان گلریز اجرای متفاوتی در این برنامه دارد و سالهاست که به واسطه این برنامه به شهرت رسیده است. یکی از ویژگی های این برنامه به نسبت سایر برنامه ها تنوع غذایی است که گلریز سعی کرده با آموزش غذاهای ایرانی، محلی و بین المللی تنوع را در برنامه ایجاد کرده و حتی در کنار آموزش غذا نحوه نگهداری از سبزیجات و غذاها را نیز آموزش بدهد. البته در برخی مواقع غذاهایی را آموزش می دهد که کمتر با ذائقه ایرانی مطابقت دارد. با این حال در رده برنامه های آشپزی می توان «بهونه» را یکی از پرمخاطب ترین برنامه ها دانست. اما همین شبکه چندی پیش برنامه ای به نام «سرآشپز» داشت که سرآشپز این برنامه در حضور یکی دو نفر غذاهای ایرانی و فرنگی را طبخ می کرد و از مهمانان خود می خواست که آن را تست کرده و در این باره نظر بدهند. اما یکی از نکات منفی برنامه هایی از این دست سایه اسپانسرهایی است که به شدت در برنامه حضورشان حس می شود و سرآشپز سعی می کرد به نوعی از وسایل مورد نظر در کار خود بهره بگیرد.

***
«به خانه برمی گردیم» شبکه ۵
برنامه «به خانه برمی گردیم» یکی از برندهای شبکه ۵ است که سالهاست با بخش های متنوعی که دارد، توانسته مخاطبان بسیاری را با خود همراه کند. در این برنامه هم مانند «سیمای خانواده» آشپزی بخشی از برنامه را تشکیل می دهد و در این برنامه هم به دلیل زمان مختصری که به این بخش اختصاص داده می شود، مربی ناچار است بخشی از غذا را مقابل دوربین آموزش داده و بقیه را به طور شفاهی آموزش بدهد و یکباره غذای آماده ای را که پیش از برنامه آماده کرده، به بیننده ها نشان بدهد. از این رو این شبکه نیز فقدان یک برنامه آشپزی تخصصی است. در صورتی که با سبک زندگی امروزه مردم نیاز دارند که در طبخ غذا سلامتی را مدنظر داشته باشند و از این رو یک کارشناس تغذیه می تواند در این باره اطلاعات خوبی را در قالب یک برنامه تخصصی به مخاطبان بدهد.
***
«دیگ سنگی» شبکه آموزش
شبکه آموزش برنامه ای با عنوان «همیشه خونه» دارد که یک برنامه ترکیبی است و بخشی از آن به آموزش آشپزی اختصاص دارد. این برنامه نیز با محوریت خانواده پخش می شود و از این رو آشپزی بخشی از این برنامه را تشکیل می دهد. اما مشکلی که در برنامه های ترکیبی وجود دارد و همان زمان کوتاه است، در این برنامه هم وجود دارد و مربی آشپزی تمام تلاشش را می کند تا در زمان کوتاهی آشپزی اش را انجام دهد.
«پخت و پز» نیز عنوان یکی دیگر از برنامه های این شبکه بود که البته در شبکه نسیم هم پخش می شد و تهیه کننده از حضور برخی بازیگران هم در کار بهره می گرفت تا به جذابیت آن بی افزاید. از جمله قدرت الله ایزدی و حلیمه سعیدی و…
اما این برنامه چندان برنامه موفقی نبود و حضور بازیگران هم کمکی به جذابیت برنامه نمی کرد. شاید بتوان گفت «دیگ سنگی» که بخشی از برنامه «صبحی دیگر» است، اتفاق جالبی در این زمینه می تواند باشد. در این بخش مخاطب با نحوه پخت غذاهای محلی نقاط مختلف ایران آشنا می شود. گرچه این بخش هم می تواند بهتر و جذاب تر باشد، اما در نوع خود اتفاق خوشایندی است.
***
«پخت و پند» شبکه تماشا
شبکه تماشا مدتی است در بین برنامه های خود بخش جدیدی به نام «پخت و پند» دارد که در این بخش سرآشپز به دلیل همان زمان مختصری که در اختیار دارد، سعی می کند غذاهای سریع چند دققیه ای را به مخاطبان آموزش بدهد. اما نکته جالب نحوه اجرای اوست که تلاشش را می کند که با تعریفی که از بو و مزه و شکل غذا می کند، مخاطب را بتواند جذب کند که البته گاهی نحوه اجرای او به مرز لوسی بودن و بی مزگی می رسد. ضمن اینکه غذاهایی را آموزش می دهد که به نظر نمی رسد با ذائقه مخاطب چندان مطابقت داشته باشد. اما شبکه های «آی فیلم» و «چهار» فاقد هر گونه برنامه های آشپزی است که البته با رویکردی که این دو شبکه دارد، چندان تناسبی با این مقوله ندارد. با این حال شبکه چهار می تواند به دلیل تخصصی بودن برنامه هایش و مخاطبان فرهیخته ای که دارد و از آنجایی که غذا هم مقوله مهمی است، برنامه های تخصصی در این زمینه داشته باشد و از حضور کارشناسان مربوطه در برنامه ها استفاده کند که البته این اتفاق نیفتاده است.
***
«مزه ایرانی» شبکه نسیم
شبکه نسیم در کنار پخش برنامه های مهارتی که در کنداکتور خود دارد، مستندی با نام «مزه» داشت که امیرعلی نبویان اجرای آن را برعهده داشت. وی در این برنامه به بررسی ذائقه ایرانی از طریق پرداختن به غذاها و چاشنی های مورد علاقه مردم می پرداخت. موضوعاتی چون نان، کباب، ترشیجات، آبگوشت، کله پاچه و..
وی با نحوه اجرای متفاوت خود توانسته بود در زمان پخش این برنامه مخاطبان بسیاری را با خود همراه کند. اما عمر این برنامه کوتاه بود. ضمن اینکه فضای برنامه تخصصی نبود و از این رو مطابق با فضای برنامه های شبکه نسیم بود. اما با مروری به برنامه های آشپزی تلویزیون می توان نتیجه گرفت که جای تولید یک برنامه تخصصی از دریچه نگاه جدید و جذاب در این رسانه خالی است. حال آنکه در یکی از شبکه های ماهواره ای برنامه ای به نام «سفرنامه غذا» پخش می شود که در نوع خود جذاب است. برنامه ای که در آن یک نفر به کشورها و شهرهای مختلف سفر کرده و همزمان با غذاهایی که می خورد، درباره مواد تشکیل دهنده و مزه آنها نیز به بیننده اطلاعاتی را می دهد که در نوع خود جالب و دیدنی است. ضمن اینکه با دیدن این برنامه می توان با فرهنگ غذایی آن کشور نیز آشنا شد و به خصوص افرادی که قصد سفر به کشورهای دیگر را دارند اما آشنایی با غذاهای آن کشور ندارند با این برنامه می توانند در انتخاب غذا و مزه آنها و مواد تشکیل دهنده آن غذاها آشنا شوند. در این میان یکی دیگر از شبکه های ماهواره ای نیز برنامه ای به نام «بفرمایید شام» داشت که چالش جذابی بود و نسخه ایرانی آن توسط بیژن بیرنگ به نام «شام ایرانی» ساخته و در شبکه نمایش خانگی توزیع شد که از هنرمندان و افراد سرشناس در این برنامه دعوت کرده بود. گرچه با نسخه اصلی آن برنامه خیلی تفاوت داشت، اما توانست تاحدودی مورد توجه قرار بگیرد. گرچه همه شبکه ها سعی می کنند در برنامه های خود به نوعی به مسئله تغذیه صحیح اشاره ای داشته باشند، اما هنوز جای برنامه های تخصصی و در عین حال جذاب و تاثیرگذار در این رسانه خالی است. برنامه هایی که بتوانند مطابق با بک زندگی امروز و زمان کوتاهی که به غذا خوردن احتصاص می دهیم، با تولید و پخش برنامه های جذاب تاثیر بسزایی در تغذیه و سلامت جامعه داشته باشند. ضمن اینکه نگاه جدی به ریشه های فرهنگی و بومی کشور شود. چرا که با استفاده مکرر نسل جوان امروزی از فست فودها و انواع غذاهای فرنگی، کمتر کودک و نوجوان و حتی جوانی با غذاهای اصیل ایرانی و به خصوص غذاهای محلی آشناست. از این رو نیاز است که این امر متولی کارشناس و دلسوزی داشته باشد تا بتواند گام موثر و مفیدی در این زمینه بردارد. از طرفی با نگاه به برنامه های موفق تلویزیون های دیگر و الگو برداری از آنها و ایرانیزه کردن آنها می توان نتیجه بهتری در این باره گرفت. چرا که اغلب برنامه های آشپزی تلویزیون در جهت تبلیغ کالاهایی است که به نوعی حامی برنامه ها هستند. این در حالی است که حتی در کشورهای دیگر از جمله کره سریال ها و فیلم هایی درباره غذا ساخته می شود که نشان از اهمیت آنها به غذا دارد. از این رو جامعه سلامت تری به نسبت کشورهای دیگر دارند. بنابراین تلویزیون باید عزم خود را جزم کرده و اقدام به تولید آثاری در این زمینه کند.

 

اخبار مرتبط

ارسال نظر

 

گوناگون